Portrety książąt Urbino autorstwa Piero della Francesca

Portrety Federico da Montefeltro i jego żony Battisty Sforzy w Galeria Uffizi to małe panele, które potrafią przykuć uwagę każdego... nawet najbardziej roztargnionych zwiedzających! Zostały one namalowane przez Piero della Francesca, artystę znanego z umiejętności opowiadania historii za pomocą światła i formy. Są to dwa obrazy olejne z drugiej połowy XV wieku. Rozmiar jest skromny, ale nie sposób nie zatrzymać się i nie spojrzeć na nie. Dwie twarze pojawiają się z profilu, jak na starożytnych monetach.

Federico pokazuje lewą stronę twarzy: szczegół, który mówi o ranach z przeszłości i szczególnym nacisku na godność osobistą. Z drugiej strony Battista wydaje się niemal kruchy: jasna skóra, starannie ułożone włosy i spojrzenie, które ledwo spotyka się z obserwatorem.

Ale nie chodzi tu tylko o ludzkie, klasyczne lub "ziemskie" piękno: tło, które łączy dwie twarze, przedstawia idealny krajobraz - łagodne wzgórza, wijącą się rzekę, czyste niebo. To tak, jakby Piero chciał stworzyć więź między parą a ziemią, którą rządzili. Ziemie te były rzeczywiście częścią Księstwa Urbino, dworu, który w tamtych czasach był latarnią morska dla sztuki i kultury. Odwrócenie paneli ujawnia kolejną niespodziankę.

Na rewersie książęta pojawiają się na rydwanach triumfalnych w towarzystwie alegorycznych postaci. Tutaj cnoty ożywają: Sprawiedliwość, Roztropność, Męstwo i Umiarkowanie dla Federico, podczas gdy Battiście towarzyszą cnoty chrześcijańskie. Jest to sposób na uczczenie ich prawości, zdolności do rządzenia i wzbudzania szacunku.

Piero della Francesca był nie tylko malarzem; kochał matematykę, proporcje, perspektywę. W tych portretach jego precyzyjna ręka jest widoczna w ostrych liniach profili i miękkich kolorach, które tworzą niemal nierealne światło. Nie ma w nich jednak nic zimnego czy wykalkulowanego. Patrząc na te twarze, wyczuwa się starożytny spokój, jakby sam czas postanowił zatrzymać się właśnie w tym miejscu.

Zwiedzający Uffizi Prace te można znaleźć w sali 8. Nierzadko zdarza się, że ktoś stoi nieruchomo, wpatrując się w szczegóły ubioru lub słodycz krajobrazu. W tym momencie nawet gwar galerii zdaje się znikać. To krótka cisza, w której czujesz się blisko odległej epoki. Te portrety to nie tylko wizerunki dwóch szlachciców; to okno na świat, w którym sztuka była wykorzystywana do opowiadania historii i przekazywania wiadomości.

Dlatego po wiekach nadal przemawiają tym samym czystym i spokojnym głosem. Trudno nie ulec urokowi tych dwóch twarzy, które ostatecznie przypominają nam, że piękno może być wieczne - podobnie jak otaczające je krajobrazy.